واژه شناسی اوستا

واژهٔ اوستا از نظر ریشه و معنی لغوی مشخص نیست. واژهٔ اوستا در متن اوستایی نیامده است و در فارسی میانه (پهلوی) به صورت abestāg/apestāk آمده است. این واژه برای نخستین بار در کتیبه‌های کَرتیر در زمان ساسانیان به کار رفته است. در متن فارسی نو: اوستا، در متن‌های تاریخی عربی: بستاه، البستاه، البستا، الابستا، الابستاق آمده است. اشپیگل آن را مشتق از ā-vista به معنی «دانش» و هم‌ریشه با «ودا» می‌داند، یوستی آن را هم‌خانواده با واژهٔ اوستایی afsman- (به معنی «بیت») می‌داند. آندرِئاس و گِلدنر برگرفته از upa+stā به معنی پایه و اساس می‌دانستند، بارتُلُمهاصل آنرا upa-stāv می‌داند و معنی آنرا «ستایش» می‌آورد. هِنینگ آن را با واژهٔ əpštāwan سُغدی «اندرز، سفارش» مرتبط می‌داند. دانشمند ژاپنی ایتو صورت باستانی *apa-stā-ka را در معنی «[متنِ] درنیافتنی، [متنِ] ژرف» پیشنهاد کرده است. بسیاری پژوهشگران پیشنهاد بارتلمه را پذیرفتنی‌تر می‌دانند.

ریشه‌های این واژه «اَبِستاگ» در پارسی میانه مشتق از «*اوپَ-سْتاوَکَ- (*upa-stāvaka-)» (ستایش) در ایرانی باستان است.

در مُجمَل التواریخ آمده‌است:

همچنین خاقانی در سروده‌اش آورده‌است: