نظم و ساختار کلام

سیدمهدی جلیلی

«نظمی که در وضع، اجزاء آن متحد و به هم پیوسته است، و از جهت هنر ادبی 
دقیق و لطیف از جمله موضوعاتی که در دقت نظر گوینده اصل و قاعده است، و در منظور کردن مقاصد نحوی راه و روش آن غامض می‌شود این است که گاه اجزای کلام شما وحدتی را تشکیل می‌دهند، و در یکدیگر داخل می‌شوند، و جزء دوم کلام با جزء اول ارتباط محکم می‌یابد؛ به طوری که اجزای کلام را در ذهن خودتان باید به صورت واحدی وضع کنید. یعنی حال و مقام شما در مورد اجزای کلام همچون بنایی می‌شود که در یک حال با دستش آجری را در محل آن جای می‌دهد، و در همان حال با دست چپش آجر دیگری را در محل دیگر. و پس از ترتیب دادن دو تای اول، سومی و چهارمی را هم در مکان خودشان جای می‌دهد.»