نشانه شناسی گفتمانی:مناسبت های ۱ آذر/ ۱ جمادی الثانی/ ۲۲ نوامبر

🔹آغاز هفته روشن دلان
🔹روز شهر تاریخی اصفهان
🔹وقوع نبرد غَجدُوان، دومین نبرد میان سپاه ایران صفوی به فرماندهی نجم ثانی با همراهی بابر گورکانی، با خانات بخارا به فرماندهی عبیدالله‌خان ازبک در غجدوان در منطقهٔ فرارود؛ در پی این جنگ ایران شکست سخت و نجم ثانی با نام اصلی امیر یاراحمد خوزانی اصفهانی از سرداران بزرگ امپراتوری صفوی، وکیل نفس نفیس همایون شاه اسماعیل یکم صفوی و سردار سپاه وی و دیگر سرداران کشته شدند. این شکست فاجعۀ بسیار بزرگی برای ایران بود، چرا که پس از آن ازبک‌ها پیوسته به خراسان یورش می‌بردند. همچنین سلطۀ تیموریان در فرارود به کلی پایان یافت و بابر نیز در پی این جنگ برای همیشه از فرارود دست کشید و توجه خود را به هندوستان معطوف کرد در پی این شکست ترکستان و ماوراءالنهر و خراسان به دست ازبکها افتاد اما شاه اسماعیل یکم مدتی خراسان را از چنگ ازبکها بیرون آورد و به شرط اینکه به خراسان هجوم نیاورند از تصرف ترکستان چشم پوشید - ۸۹۱ ش/ ۳ رمضان ۹۱۸ ق/ ۱۵۱۲ م 
🔹زلزله شهر تاريخی نيشابور را ويران کرد و هزاران تَن را مقتول و مجروح ساخت. اين شهر سه سال بعد به هزينه دولت وقت تجديد بنا شد - ۶۴۶ ش 
🔹علی‌رغم مقاومت قهرمانانه حاکم شهر گنجه، جوادخان زیاداوقلی قاجار که مردی وطن‌پرست و دلیر بود، سپاهیان روس به فرماندهی فرمانده ی گرجی‌تبار امپراتوری روسیه، پاول دیمیتریویچ سیسیانوف موفق به اشغال شهر گنجه شدند - ۱۱۸۳ ش 
🔹علیرضاخان عضدالملک، بزرگ ايل قاجار، به عنوان نايب السلطنه احمدشاه قاجار، شاه خردسال ايران در زمان دومین دوره مجلس شورای ملی سوگند وفاداری به قانون اساسی ياد کرد - ۱۲۸۸ ش 
پس از عزل محمدعلی شاه قاجار از سلطنت و انتخاب احمد میرزا قاجار ۱۳ ساله به عنوان پادشاه ایران و در پی فروکش کردن توفان سياسی پنج ماهه، عضدالملک بزرگ وقت ايل قاجار به عنوان نايب السلطنه ايران در مجلس سوگند وفاداری به قانون اساسی ياد کرد. وی از ۲۶ تيرماه به تصميم شورای عالی مشروطيت ايران نايب السلطنه شاه خردسال شده بود. اين شورا همان روز محمدعلی شاه را به اتهام نقض سوگند وفاداری به قانون اساسی، بی‌اعتنايی به مشروطيت و نيز پناهده شدن به سفارتخانه بيگانه در خاک وطن خود، از پادشاهی برکنار و پسر ۱۳ ساله‌اش را به عنوان سلطان احمدشاه به جای او انتخاب و برادر ۹ ساله وی را هم وليعهد قرارداده بود. اين شورای ۲۸ نفری که پس از پناهنده شدن محمدعلی شاه به محل تابستانی سفارت روسيه در زرگنده قلهک، زمام امور کشور را به دست گرفته بود. پس از برتخت نشستن احمدشاه ۱۳ ساله، پدر او محمدعلی‌ شاه با مقرری سالانه يکصد هزار تومان به خارج از ايران تبعيد شد. نيروهای انگلستان و روسيه که طبق قرارداد سال ۱۹۰۷ میلادی در ايران مستقر شده بودند شاه مخلوع را تا انزلی بدرقه کردند.
🔹انحلال پليس جنوب که برای تامین منافع انگلیس با پول ملت ایران اداره می‌شد، از سوی رضاخان سردار سپه وزیر جنگ - ۱۳۰۰ ش 
🔹زادروز زنده‌یاد داریوش اسدزاده بازیگر و کارگردان مطرح سینما، تئاتر و تلویزیون، نویسنده، پژوهشگر، کارمند وزارت دارایی و ریاست سابق انجمن بازیگران ایران در کرمانشاه - ۱۳۰۲ ش
🔹پایان ساختمان اسکله بندرشاه و رسیدن راه‌آهن به علی‌آباد (شاهی) - ۱۳۱۰ ش 
🔹زادروز منوچهر بی‌بی‌یان، روزنامه‌نگار و تهیه‌کننده مطرح موسیقی؛ بنیان‌گذار و مدیر چند شرکت موسیقی مانند آپولون و آرگامان از شرکت‌های پیشرو و صاحب نام در زمینه ضبط و پخش موسیقی پیش از انقلاب اسلامی در تهران - ۱۳۱۲ ش 
🔹زادروز استاد حسن شماعی‌زاده خواننده و آهنگساز و نوازندهٔ مطرح موسیقی پاپ در اصفهان - ۱۳۲۱ ش
🔹زادروز فرخ نعمتی بازیگر مطرح سینما، تئاتر و تلویزیون، صداپیشه و همسر سهیلا رضوی، بازیگر مطرح در شهرستان طالقان استان البرز - ۱۳۳۰ ش
🔹قرارداد بازرگانی بين ايران و فرانسه امضاء و مبادله گرديد. اين قرارداد به صورت پاياپای تنظيم شده بود. طرفين در هر سال هشتصد و سی ميليون فرانک کالا به آن کشور صادر خواهند کرد - ۱۳۳۴ ش 
🔹زادروز علیرضا (علی) اوسیوند بازیگر مطرح سینما، تئاتر تلویزیون و صداپیشه و دوبلور و همسر حمیرا ریاضی، بازیگر مطرح سینما، تئاتر و تلویزیون در شهرستان مسجدسلیمان استان خوزستان - ۱۳۳۶ ش
🔹زادروز زنده‌ياد استاد ایرج بسطامی، خواننده‌ مطرح معاصر موسیقی سنتی ایرانی در شهرستان بم استان کرمان، فوت شده در زلزله دلخراش بم در ۵ دی ۱۳۸۲ - ۱۳۳۶ ش
 🔹زادروز امیر (اردشیر) قلعه‌نویی بازیکن سابق و سرمربی مطرح فوتبال ایران، بازیکن سابق باشگاه‌های راه‌آهن تهران، شاهین تهران، السد قطر و استقلال تهران و تیم ملی فوتبال ایران، سرمربی سابق باشگاه‌های کشاورز تهران، برق تهران، استقلال تهران (موقت)، استقلال اهواز، استقلال تهران (۳ دوره)، تیم ملی فوتبال ایران، مس کرمان، سپاهان اصفهان (۲ دوره)، تراکتورسازی تبریز (۲ دوره)، ذوب‌آهن اصفهان، گل‌گهر سیرجان و سرمربی فعلی تیم ملی فوتبال ایران و پرافتخارترین مربی تاریخ لیگ برتر فوتبال ایران در تهران - ۱۳۴۲ ش
🔹زادروز فریبا کوثری بازیگر مطرح سینما و تلویزیون در زاهدان - ۱۳۴۵ ش
🔹زادروز مرجان ساتراپی با نام اصلی مرجان ابراهیمی، نویسنده، کارگردان، فعال حقوق بشر و انیماتور داستان‌های مصور در رشت - ۱۳۴۸ ش 
🔹افزایش صدور نفت ایران به روزانه پانصد و پنجاه هزار بشکه - ۱۳۵۴ ش 
🔹قتل فجیع داریوش فروهر، سیاستمدار مطرح وزیر کار و امور اجتماعی در دولت موقت مهندس بازرگان از بهمن ۱۳۵۷ تا مهر ۱۳۵۸ و وزیر مشاور، وزیر سیار و نماینده دولت در امور کردستان در اوایل انقلاب در همین دولت، همچنین دبیرکل و بنیان‌گذار حزب ملت ایران و نیز یکی از رهبران جبههٔ ملی ایران از ۱۳۵۶ تا هنگام جداشدن از این جبهه در اوایل ۱۳۵۸، یکی از پیشگامان پان‌ایرانیسم و کاندیدای انتخابات اولین دوره ریاست جمهوری اسلامی ایران در سن ۶۹ سالگی و همسرش پروانه اسکندری (پروانه فروهر)، فعال سیاسی، شاعر و روزنامه‌نگار، از رهبران جنبش دانشجویی از اعضای حزب ملت ایران و عضو سابق جبهه ملی ایران و نخستین زن عضو شورای مرکزی جبهه ملی ایران در سن ۵۹ سالگی در جریان قتل‌های زنجیره‌ای در تهران - ۱۳۷۷ ش
🔹درگذشت علی (عوضعلی) کُردان وزیر سابق کشور در دولت محمود احمدی‌نژاد، از  اعضای سابق سپاه پاسداران، معاون سابق اداری و مالی سازمان صداوسیما، معاون سابق امور مجلس و استان‌های صدا و سیما، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی، معاون سابق وزیر کار و امور اجتماعی و قائم مقام سابق وزیر نفت در سن ۵۱ سالگی به دلیل ابتلا به بیماری مولتیپل میلوما، نوعی بیماری بدخیم خونی و تحت شیمی‌درمانی بودن و افت شدید گلبول‌های سفید خون پس از شیمی‌درمانی و در نهایت ابتلا به بیماری آنفلوانزای خوکی در بیمارستان مسیح دانشوری تهران - ۱۳۸۸ ش
وی در ۱۴ آبان ۱۳۸۷ کمتر از سه ماه پس از انتصاب به عنوان وزیر کشور در دولت اول محمود احمدی‌نژاد به دلیل افتخاری بودن مدرک دکترا از دانشگاه آکسفورد و جنجال بر سر مدرک تحصیلی وی توسط مجلس شورای اسلامی، استیضاح و پس از رأی عدم اعتماد اکثریت نمایندگان، از سمت خود برکنار شد
🔹درگذشت حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین شریعتی اردستانی معروف به شیخ‌الشریعه و شیخ حسین شریعتی، روحانی مطرح و از مبارزان دوران انقلاب اسلامی و از افراد نزدیک به بیت امام خمینی (ره) و مشاور آیت‌الله سید حسن خمینی به دلیل ایست تنفسی در قم - ۱۳۹۰ ش
🔹درگذشت آیت‌الله سید یحیی جعفری، روحانی، فقیه و مجتهد مطرح شیعه، امام جمعه سابق کرمان و نماینده سابق ولی فقیه در استان کرمان از ۱۳۵۹ تا ۳ آذر ۱۳۹۶ به مدت ۳۷ سال در شهر کرمان - ۱۳۹۹ ش
🔹درگذشت حسین زرینجویی بازیگر تئاتر و تلویزیون و نمایش‌های صحنه‌ای و طنزپرداز و استندآپ کمدین و بلاگر فضای مجازی اهل استان لرستان در سن ۲۹ سالگی در شهرستان خرم‌آباد
🔹روز اورمزد، آذر جشن، روز برگزاری آذر جشن، یکی دیگر از جشنهای در پیوند با آتش، به مناسبت فرا رسیدن ماه آذر و برافروختن نخستین شعله زمستانی
📍اولتيماتوم تند شاپور دوم، به امپراتوری روم - ۳۵۹ م
طبق سندی که از آرشیو امپراتوری روم به دست آمده و در کتاب‌های تاریخ قرون قدیم مندرج است، امپراتور روم، کنستانتین دوم اولتيماتوم شديد اللحنی به اين شرح از شاپور دومشاه وقت ايران از دودمان ساسانيان دريافت کرد: پس از درود، آگاه باش که طبق اسناد و مکتوب‌های موجود و نوشته‌های مورخان، اراضی و سرزمين‌های آن سوی رود خانه استرومون تا مرز مقدونيه متعلق به ايران بوده است. آن امپراتور بايد آنجا را از نيروهای مسلح خود تخليه کند تا ماموران ما بتوانند در آن مناطق به جمع کردن ماليات و تمشيت امور بپردازند. اگر فرستاده من، حامل اين يادداشت، دست خالی باز گردد، پس از پايان زمستان دستور خواهم داد که ارتش اين سرزمين‌ها را با توسل به زور پس بگيرد. از آميدا ـ شاه
📍زادروز نيکولا ماکياولی فيلسوف و نظريه‌ پرداز معروف ايتاليايی - ۱۴۶۹ م
📍گاليله ساخت تلسکوپ را تکميل کرد - ۱۶۲۱ م
📍زادروز دکتر راجندرا پراساد اولين رئيس جمهور هند - ۱۸۸۴ م
📍درگذشت کارل زايس آلمانی، سازنده ی لنز - ۱۸۸۸ م
📍درگذشت رابرت استيونسون، شاعر و نويسنده انگليسی - ۱۸۹۴ م
📍ساخت لامپ روشنايی نئون (مهتابی) - ۱۹۱۰ م
📍شکست ترک‌های عثمانی در جنگ بالکان و عقب ‌نشينی آنان از اروپا - ۱۹۱۲ م
📍تصويب تشکيل ديوان دائمی دادگستری بين ‌المللی - ۱۹۲۰ م
📍زادروز نیکولو آماتی سازنده ی ایتالیایی ویولن - ۱۹۵۶ م
📍نخستین پیامک تاریخ که در آن جمله ی کریسمس مبارک نوشته شده بود در شبکه ودافون ارسال شد و به دست یکی از مدیران این شرکت به نام ریچارد جارویس رسید - ۱۹۹۲ م

شرح رویدادهای شمسی