نشانه شناسی گفتمانی: مناسبت های ۵ دی/ ۵ رجب/ ۲۶ دسامبر

🛡️ روز ایمنی در برابر زلزله و کاهش اثرات بلایای طبیعی،
این روز به یاد زلزله ویرانگر بم نام‌گذاری شده تا بر اهمیت آمادگی در برابر بلایا تأکید کنه. (۵ دی)

🇮🇷 درگذشت عالم و فقیه کبیر آیت‌الله سید علی سیدالاطبّاء مرعشی معروف به سید الاطبّاء،
این فقیه شیعه و طبیب برجسته در تبریز درگذشت و میراث علمی بزرگی برجای گذاشت. (۱۲۷۷ ش)

📰 آغاز انتشار روزنامه ندای وطن،
این روزنامه به عنوان یکی از نشریات دوره قاجار شروع به کار کرد و نقش مهمی در اطلاع‌رسانی داشت. (۱۲۸۵ ش)

⚔️ قزاقان روسی بر شهر تبریز مسلط شدند و کلیه امور آنجا را تحت سیطره خود قرار دادند،
به دنبال آن شاهزاده امان‌الله میرزا در کنسولگری انگلیس متحصن شد و این اشغال بخشی از فشارهای روسیه بر ایران بود. (۱۲۹۰ ش)

🚫 سپاهیان آلمان و ترک به مناطق جنوبی و مرکزی ایران حمله کردند و دست به عملیات تروریستی و جاسوسی زدند،
این حمله در جریان جنگ جهانی اول رخ داد و امنیت ایران رو تهدید کرد. (۱۲۹۳ ش)

🛡️ شکست نیروهای مقاومت مردمی به رهبری حیدر لطیفیان،
در جریان نبرد رباط‌کریم در طی جنگ جهانی اول توسط ارتش متجاوز روسیه و شهادت حیدر قلی خان لطیفیان، شناخته شده با نام حیدر لطیفیان، از هواداران مشروطه از حامیان حزب دموکرات عامیون (سوسیال دموکراسی ایران) و از فرماندهان جبهه خاورمیانه جنگ جهانی اول در این جنگ در حوالی نسیم‌شهر امروزی در شهرستان بهارستان استان تهران - این شکست نماد مقاومت مردمی در برابر اشغالگران بود. (۱۲۹۴ ش)

⚖️ ایران دارای دادرسی نظامی شد،
این تغییر قانونی بخشی از اصلاحات قضایی دوره رضاشاه بود. (۱۳۱۸ ش)

📊 نخستین سرشماری به سبک اروپا در ایران،
برای نخستین بار در ایران به سبک اروپایی در اصفهان از مردم سرشماری به عمل آمد و ۲۰۴٬۶۰۰ تن را ساکن شهر اصفهان گزارش کردند، که پایه آمار مدرن ایران رو گذاشت. (۱۳۱۹ ش)

🛢️ غلامحسین فروهر، وزیر دارایی در مجلس ضمن مخالفت با ملی شدن صنعت نفت، کمیسیون خاص نفت را به عدول از وظیفه و دستور کار، متهم کرد،
این مخالفت بخشی از تنش‌های سیاسی پیش از ملی شدن نفت بود. (۱۳۲۹ ش)

🛢️ آغاز بهره‌برداری از تاسیسات نفت جنوب توسط کنسرسیوم،
این رویداد پس از کودتای ۲۸ مرداد، کنترل نفت ایران رو به شرکت‌های خارجی سپرد. (۱۳۳۳ ش)

🏢 دولت وقت مصوبه تازه‌ای بر آئین‌نامه‌های اجرایی قانون تملک آپارتمان اضافه کرد که طبق آن، بهای هر مترمربع آپارتمان در تهران تثبیت شد،
این مصوبه بخشی از سیاست‌های مسکنی دوره پهلوی بود. (۱۳۴۷ ش)

🔍 بازرسی شاهنشاهی سوء استفاده در شرکت واحد اتوبوسرانی را به ۱۴۰ میلیون تومان تخمین زد،
این گزارش فساد اداری رو برجسته کرد. (۱۳۴۷ ش)

🛢️ میزان تولید نفت ایران به پایین‌ترین حد نصاب تولید رسید و پیش‌بینی شد تا دو روز دیگر تولید به صفر برسد. خارک مهم‌ترین بندر نفتی ایران از کار باز ماند و صادرات نفت به طور کامل قطع شد،
این بحران در اوج انقلاب ۵۷ رخ داد و اقتصاد رژیم پهلوی رو فلج کرد. (۱۳۵۷ ش)

🕊️ کشته شدن استاد کامران نجات‌اللهی استاد دانشگاه پلی تکنیک تهران در حمله مامورین نظامی حکومت پهلوی به تحصن استادان و دانشجویان دانشگاه های تهران در وزارت علوم در سن ۲۴ سالگی،
این شهادت نماد اعتراضات دانشگاهی در انقلاب بود. (۱۳۵۷ ش)

⚔️ شکست و پایان عملیات کربلای ۴، دو روز پس از شروع عملیات،
در پی لو رفتن طرح عملیات و با تحمل تلفات بالای انسانی با عقب‌نشینی نیروهای ایرانی، این عملیات در ۳ دی ۱۳۶۵ با هدف آماده‌سازی مقدمات فتح بصره شروع شد، اما به دلیل لو رفتن اطلاعات توسط جاسوسان و حمایت آمریکا از عراق، غواصان ایرانی که ساعت‌ها در آب اروند منتظر بودند، زیر آتش سنگین دشمن قرار گرفتند و عملیات با هزاران شهید و مجروح به شکست انجامید. این شکست مقدمه عملیات موفق کربلای ۵ شد و درس‌های مهمی در استراتژی نظامی داد. (۱۳۶۵ ش)

🌏 وقوع زلزله جانسوز و ویرانگر شهر تاریخی بم به شدت ۶٫۶ ریشتر و جانباختن دست‌کم ۴۲ هزار تن و زخمی‌شدن و آواره شدن هزاران تن و نابودی حداکثری این شهر و مناطق اطراف،
این زلزله در ساعت ۵:۲۶ صبح رخ داد و ارگ بم، بزرگ‌ترین سازه خشتی جهان، رو نابود کرد. بیش از ۹۰ درصد ساختمان‌ها ویران شد، و کمک‌های بین‌المللی زیادی رسید، اما بازسازی سال‌ها طول کشید و هنوز زخم‌هایش باقیه. (۱۳۸۲ ش)

🕊️ خودکشی محمد مرادی، فرد ۳۸ ساله ساکن لیون فرانسه به دلیل انداختن خود به درون رود رون در شهر لیون فرانسه،
این رویداد بخشی از حوادث معاصر ایرانیان خارج از کشور بود. (۱۴۰۱ ش)

🕯️ درگذشت ایرج بسطامی، هنرمند شهیر و خواننده مطرح موسیقی سنتی ایرانی در زلزله جانسوز بم در سن ۴۶ سالگی،
صدای گرمش در موسیقی سنتی فراموش‌نشدنیه. (۱۳۸۲ ش)

 🕌 شهادت ابن سکیت، عالم لغوی شیعه، به دستور متوکل عباسی،
او برای دفاع از عقاید شیعی کشته شد و نماد مقاومت علما بود. (۲۴۴ ق)

🌍 زادروز فریدریش دوم، امپراتور مقدس روم،
او یکی از قدرتمندترین امپراتوران قرون وسطی بود و تأثیر زیادی روی اروپا گذاشت. (۱۱۹۴ م)

🗣️ مارتین لوتر بار دیگر این نظر خود را تکرار کرد که نه کلیسا جای بخشودن گناهان است و نه کشیش حق این کار را دارد،
این تکرار بخشی از اصلاحات پروتستانی بود. (۱۵۳۱ م)

🇬🇧 آغاز ریاست جمهوری الیور کرامول، تنها رئیس جمهور انگلستان،
او پس از اعدام چارلز اول، جمهوری رو برقرار کرد. (۱۶۵۳ م)

📜 امضاء معاهده مدرس، بین نیروهای استعماری فرانسه و انگلیس،
این معاهده بخشی از رقابت‌های استعماری در هند بود. (۱۷۵۴ م)

🇺🇸 ایالت مریلند ده مایل مربع از اراضی خود را اهدا کرد تا در آن شهر به عنوان پایتخت دولت مرکزی استیت‌های متحد ساخته شود.
این شهر که بعدا ظرف دو سال در این اراضی ساخته شد به شهر واشنگتن موسوم گردید که مقرر شد به هیچ ایالتی وابسته نباشد و زیر نظر کنگره آمریکا باشد این اهدا پایه پایتخت آمریکا رو گذاشت.(۱۷۸۸ م)

🧮 زادروز چارلز ببیج دانشمند برجسته انگلیسی و مخترع ماشین حساب،
او پدر کامپیوتر مدرن شناخته می‌شه.(۱۷۹۲ م)

📖 زادروز ژولیان باندا، فیلسوف و نویسنده فرانسوی،
وی در کتاب معروف خود خیانت روشنفکران که در ۱۹۲۷ م انتشار یافت شدیدا از فلسفه رومانتیک (رومانتیسم) انتقاد کرد و نوشت که اصحاب این تفکّر حقایق را رها کرده و دنبال خیال رفته‌اند و این کار تنها به سیاستمداران و دولتمردان میدان می‌دهد که هر کار که دلشان بخواهد بکنند. در این صورت، جهانِ پیچیده‌ای به وجود خواهد آمد که راه حلی برای مسائل آن پیدا نخواهد شد. (۱۸۷۶ م)

🇨🇳 زادروز مائو تسه تونگ، رهبر و بنیانگذار نظام نوین کمونیستی در چین،
او انقلاب کمونیستی چین رو رهبری کرد. (۱۸۹۳ م)

☢️ ماری و پیر کوری دو دانشمند لهستانی، پرتوزا بودن رادیوم را اعلام کردند،
این کشف پایه فیزیک هسته‌ای مدرن رو گذاشت. (۱۸۹۸ م)

🗓️ ترکیه به‌طور رسمی تقویم میلادی را مبنای کار خود قرار داد،
این تغییر بخشی از اصلاحات آتاتورک بود. (۱۹۲۵ م)

🌏 تشکیل کنفرانس همبستگی کشورهای آسیا و آفریقا
این کنفرانس پایه جنبش عدم تعهد بود. (۱۹۵۷ م)

🌊 وقوع زلزله ۹/۸ ریشتری در عمق اقیانوس هند و سونامی جنوب شرق آسیا که منجر به کژ شدن محور زمین و تغییر در اندازه روز و شب و کشته شدن بیش از ۲۳۰ هزار تن شد،
این فاجعه یکی از مرگبارترین بلایای طبیعی تاریخ بود. (۲۰۰۴ م)

🚆 افتتاح بلندترین خط آهن قطار تندرو جهان به طول ۲۲۳۰ کیلومتر در جمهوری خلق چین، بین پکن و گوانگ‌ژو،
این پروژه نماد پیشرفت تکنولوژی چین بود. (۲۰۱۲ م)

🎂 زادروز زنده‌یاد استاد علی جوان فیزیکدان و مخترع مطرح و مخترع نخستین لیزر گازی دنیا و استاد بازنشسته دانشکده فیزیک دانشگاه ام‌آی‌تی آمریکا در تهران،
او یکی از بزرگ‌ترین دانشمندان ایرانی بود. (۱۳۰۵ ش)

🎂 زادروز استاد غلامحسین ابراهیمی دینانی،
فیلسوف و نویسنده نامدار، عضو پیوسته فرهنگستان علوم و استاد بازنشسته گروه فلسفه دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران در روستای دینان شهرستان اصفهان استان اصفهان, آثارش در فلسفه اسلامی برجسته‌ست. (۱۳۱۳ ش)

🎂 زادروز استاد بهرام بیضایی،
فیلم‌ساز نامدار، کارگردانِ سینما و تئاتر، نمایشنامه‌نویس، تدوین‌گر، تهیه‌کننده و پژوهشگر شهیر، فرزند میرزا نعمت‌الله بیضائی آرانی، متخلّص به ذکائی،  تذکره‌نویس و شاعر نامدار پارسی‌گو، همسر مژده شمسایی بازیگر و چهره‌پرداز مطرح و پدر نیلوفر بیضایی، نمایشنامه‌نویس و کارگردان مطرح تئاتر در تهران  آثارش مثل مرگ یزدگرد جاودانه‌ست. (۱۳۱۷ ش)

🎂 زادروز اکبر کارگرجم ملقب به سیم خاردار،
پیشکسوت مطرح فوتبال ایران و باشگاه‌های راه‌آهن و استقلال و تیم ملی فوتبال ایران در تهران,یکی از اسطوره‌های فوتبال ایرانه. (۱۳۲۳ ش)

🎂 زادروز حسن یزدانی،
کشتی گیر آزادکار نامدار، دارنده یک مدال طلا و ۲ مدال نقره المپیک، ۳ مدال طلای و ۳ نقره جهانی و چندین عنوان رنگارنگ جهانی و آسیایی در شهرستان جویبار استان مازندران، قهرمان کشتی جهانه. (۱۳۷۳ ش)

🕯️ درگذشت اشو زرتشت اسپنتمان، معروف به زرتشت، پیامبر ایران زمین. زرتشت که ششم فروردین به دنیا آمده بود، تنها پیامبری است که از میان آری‌ها برخاست و کردار نیک، پندار نیک، و گفتار نیک را ندا داد و ترویج کرد تا پیروان آموزش‌های او بویژه ایرانیان با این منش پرورش یابند و بارآیند. زرتشت هیچگاه نگفت که از جانب اهورامزدا مأمور هدایت بشر شده است. مرگش نماد پایان دوران پیامبری زرتشتیه. (تاریخ باستان )

شرح رویدادهای شمسی