نشانه شناسی گفتمانی: مناسبت های ۵ آبان/ ۵ جمادی الاول/ ۲۷ اکتبر

 

🔹ولادت حضرت زینب (سلام‌الله علیها) - ۵ ق/ روز پرستار 

🔹درگذشت اُلُغ‌بیگ با نام کامل میرزا محمد طارق بن شاهرخ یا میرزا محمد تَراغای بن شاهرخ، پنجمین پادشاه ایران از امپراتوری تیموری، فرزند شاهرخ و نوه تیمور،  پادشاهی ستاره‌شناس، ریاضی‌دان و اهل علم و ادب در شهر سمرقند در ازبکستان کنونی؛ او در عین این‌که پادشاه بوده، کتابش با نام زیج الغ‌بیگ از دقیق‌ترین تقویم‌های اسلامی است. همچنین به افتخار او دهانه الغ‌بیگ در کره ماه در کنار بزرگ‌ترین دانشمندان علم نجوم به نام این پادشاه دانشمند ثبت شده‌است - ۸۲۸ ش/ ۱۴۴۹ م 

🔹درگذشت ابوالفتح جلال‌الدین محمد اکبر که شناخته شده با نام اکبر کبیر، اکبر یکم و مغول اعظم، سومین امپراتور گورکانی هند از ۱۵۵۶ تا ۱۶۰۵، جانشین پدرش همایون و همچنین بزرگ‌ترین فرمانروا از سلسله گورکانیان هند، پادشاهی خیرخواه، شجاع و خردمند در فاتح پور سیکری در آگره هندوستان در سن ۶۳ سالگی، از وی در کنار آشوکا به عنوان تأثیرگذارترین پادشاهان در تاریخ هند و بزرگ‌ترین پادشاه آن سرزمین یاد کرده‌اند.

🔹صمصام السلطنه رئيس‌الوزرای وقت، دستور توقیف روزنامه ها و مدیران آنها را صادر کرد و شهربانی به اجرای دستور پرداخت - ۱۲۹۱ ش 

🔹مستوفی الممالک در کادر ولات و حکام تغییرات دامنه داری داد و غالباً مشاغل به جوانان تحصیلکرده واگذار شد - ۱۲۹۲ ش

🔹کشته شدن حیدرخان عمواوغلی تاریوردی افشار مشهور به حیدرخان عمواوغلی، انقلابی مشروطه‌خواه و از فعالان مؤثر جنبش مشروطه ایران و از رهبران حزب کمونیست ایران توسط افراد میرزا کوچک‌خان جنگلی در یکی از روستاهای گیلان - ۱۳۰۰ ش 

🔹سردار سپه رضا خان رئيس الوزراء، وزيران خود را معرفی نمود - ۱۳۰۲ ش 

🔹آغاز تظاهرات بر ضد حکومت قاجاريه در ايران‌ - ۱۳۰۴ ش

در پی مخالفت دولت وقت به نخست وزيری  رضاخان سردار سپه، با بازگشت احمد شاه قاجار از اروپا به وطن، از این روز تظاهرات ضد قاجاريه، نخست در تهران، در ميدان توپخانه و سپس شهرهای ديگر بر پا شد و تظاهرکنندگان خلع قاجاريه را از سلطنت درخواست داشتند. اين تظاهرات تا نهم آبان که طرح نمايندگان مبنی بر خلع قاجاريه به تصويب مجلس رسيد ادامه داشت.

🔹دکتر احمد متين دفتری نخست وزير، اعضاء هيئت دولت را معرفی کرد - ۱۳۱۸ ش 

🔹زادروز شهناز پهلوی، نخستین و تنها فرزندِ محمدرضا شاه پهلوی و همسرِ اولِ او فوزیه فواد، شاهدختِ مصری، همسر سابق اردشیر زاهدی، وزیر سابق امور خارجه و آخرین سفیر ایران در ایالات متحده آمریکا پیش تز انقلاب و فرزند سرلشکر فضل‌الله زاهدی، نخست وزیر سابق و همسر سابق خسرو جهانبانی،نقاش و فرزند امان‌الله جهانبانی از فرماندهان ارتش شاهنشاهی، وزیر و سناتور مجلس سنای ایران در تهران؛ پدربزرگِ پدریِ وی رضاشاه، بنیان‌گذارِ شاهنشاهیِ پهلوی، مادربزرگِ پدریِ وی تاج‌الملوک آیرملو ملکهٔ ایران، پدربزرگِ مادریِ او ملک فؤاد یکم پادشاه مصر و مادربزرگِ مادریِ او نازلی صبری ملکه مصر بود. داییِ وی نیز ملک فاروق، پادشاهِ ماقبلِ آخرِ مصر بود. شهناز پهلوی تنها فرزندِ محمدرضا پهلوی است که هم از طرف پدر و هم از طرف مادر شاهزاده است - ۱۳۱۹ ش 

🔹برگزاری راه‌پيمايی عظيم عليه دولت نخست وزیر وقت، ساعد مراغه‌ای در تهران توسط حزب توده ایران - ۱۳۲۳ ش 

🔹افتتاح تصفيه خانه آب تهران - ۱۳۴۴ ش 

🔹درگذشت استاد سيد جلال ‌الدين محدث ارموی، دانشمند، محقق، مصحّح و اديب نامدار معاصر - ۱۳۵۸ ش

🔹زادروز کاوه خداشناس، بازیگر، مجری و  کارگردان مطرح تئاتر، سینما و تلویزیون و گوینده در تهران - ۱۳۵۹ ش 

🔹درگذشت آیت‌الله سیّد روح‌الله خاتمی، روحانی و فقیه مطرح شیعه، مؤسس مدرسه علمیه اردکان و نمایندهٔ امام خمینی (ره) در استان یزد و امام جمعه شهر یزد پس از شهید آیت‌الله محمد صدوقی، پدر حجت‌الاسلام سید محمد خاتمی، پنجمین رئیس جمهوری اسلامی ایران، سید محمدرضا خاتمی، نماینده مردم تهران در مجلس ششم و سخنگو و نایب رئیس دوم همین مجلس، پزشک و سیاست‌مدار و معاون سابق وزیر بهداشت و دبیرکل سابق جبهه مشارکت ایران اسلامی و سید علی خاتمی، رئیس دفتر رئیس جمهور خاتمی از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ در روز تولدش در ۵ آبان ۱۲۸۵ در شهرستان اردکان استان یزد در سن ۸۲ سالگی - ۱۳۶۷ ش 

🔹وقوع آتش سوزی مهیب در پالایشگاه نفت تهران و جانباختن ۸ تن در این حادثه - ۱۳۹۶ ش

🔹جانباختن فرشته احمدی بانوی ایرانی اهل شهرستان مهاباد استان آذربایجان غربی و سارینا ساعدی دختر ۱۵ ساله اهل سنندج در جریان حوادث و ناآرامی‌های سال ۱۴۰۱ - ۱۴۰۱ ش