این رساله در پی مقایسه دو گزارش تاریخی از معراجنامه پیامبر اسلام و ارداویرافنامه میباشد. گزارشهای متعددی از سفرهای روحی پیامبران و عرفا در دست است که از لحاظ کم و کیف، اوج سفر و مشاهدات با وجود مشابهات، تفاوتهای زیادی دارند. با توجه به شباهتهای این دو گزارش از جهت مقدمات و مشاهدات، مقایسه آن دو میتواند برای فهم حقیقت معراج و پیدا کردن زمینهها و رهاورد صعود روحانی مفید باشد. در مقایسه این دو تجربه از اهداف معراج، زمان و مکان شروع، نقش عبودیت در عروج، محتویات آن، و عمق و برد تجربه بحث میشود. معجزه بودن و معصومیت از خطا در ادراکات پیامبر، نقش زمینههای ذهنی زرتشتی و استفاده از مواد تخدیرکننده ذهن در تجربه ارداویراف، گذر زمان و امکان تحریف متن و... نکاتی هستند که در مقایسه این دو اثر در نظر گرفته شده است. در این تحقیق جزئیات زیادی در مورد ملکوتِ اعمال و اوصاف اخلاقیِ خوب و بد، به دست میآید که میتواند در موضوعات اعتقادی و اخلاقی مورد استفاده قرار گیرد.