زبان عبری در گذر تاریخ

زبان عبری قبل از مهاجرت عبرانیها از سرزمین کنعان در آنجا پدید آمد.

کنعانیان ابتدا به زبان عبری سخن می گفتند و سپس عبرانیان به آن روی آوردند. عبرانی ها قبلاً به یکی از گویش های کهن آرامی صحبت می کردند. ولی زبان آنان خیلی زود به زبان آن سرزمین تبدیل گردید. سرزمینی که بعدا از آنجا دور شدند. آنان به تدریج زبان اصلیشان را فراموش کردند. با فرارسیدن قرن 11 قبل از میلاد، زبان کنعانی، زبان رسمی تمام سرزمین کنعان گردید. در واقع این تغییر زبان هنگامی اتفاق افتاد که عبرانیان به سرزمین کنعان راه یافتند. ناگفته نماند که این زبان در اواخر سده های میانه "عبری" نامیده شد و پیش از آن در عهد عتیق هیچ اشاره ای نشده است که این زبان را عبری می نامیده اند، بلکه از منابع چنین برمی آید که به آن "زبان یهودی" یا "زبان کنعان" می گفته اند.

زبان عبری، زبان همه عبرانیها نبود. بلکه زبان یکی از شاخه های آنها یعنی "بنی اسرائیل" بوده است. زبان عبری از سه طریق به ما رسیده است. اول: کتابهای عهد قدیم و تلمود و نیز تعدادی از تألیفات ادبی و علمی که علمای یهود در دوره های مختلفآنها را نوشته اند. دوم: برخی از نقشها و تصاویر باستانی. سوم: سرودهای دینی که یهودیان در خلال دوره های گذشته همواره آنها را تلاوت می کرده اند. و ملاحظه می شود که آنچه رسیده صورت واضح و مشخصی را [به ما ]نمی دهد، مگر از طریق نوشتن. در حالی که به نطق و زبان گفتار، به طور کامل نمی توان یقین پیدا کرد.

اصطلاح "لاشون عفریت" یا "زبان عبری" در میشنا پدیدار گشت. سپس در کتابحکمت های ابن سیراخ و آثار یوسیفوس به کار رفت. عمر عبری کوتاه است، همان گونه که آغازش در غبار پیچیدگی فرو رفته است. باید گفت که تنها و تنها گویشی از زبانی بزرگ تر یعنی "کنعانی" است؛ گویشی که در آن زمان هنوز به پختگی و کمال نرسیده بود. سنگ نوشته های تل عمارنه نشان می دهد که عبارات کنعانی اش بسیار نزدیک به عبری است. نقوش موآبی بر روی سنگ معروف به "سنگ شاه میشع" نیز چنین حالتی دارد.