تاریخچه زبان اسلوونیایی

مانند همهٔ زبان‌های اسلاوی، این زبان نیز ریشه در زبان نیااسلاوی دارد که از دل آن زبان کلیسایی اسلاوونیک باستان پدید آمد. کهن‌ترین دستنوشته به زبان‌های اسلاوی که به الفبای لاتین نوشته شده‌است به میان سال‌های ۹۷۲ تا ۱۰۹۳ (میلادی) برمی‌گردد.

ادبیات اسلوونیایی نخستین‌بار در سدهٔ ۱۶ میلادی، هنگامی که کشور کنونیِ اسلوونی بخشی ازامپراتوری اتریش-مجار و زبان برگزیدهٔ آن سرزمین آلمانی بود، با کوشش گروهی سر برآورد، در آن هنگام، اسلوونیایی زبان تودهٔ مردم بود. در آن زمان آلمانی بسیار چیره بود و بسیاری از آلمانی‌گرایان، واژگان زبان آلمانی را به‌کار می‌بردند. همچنین برخی واژگان، به‌ویژه واژگان فنی، از آلمانی به اسلوونیایی وارد شدند، ولی بیشتر به ریختِ دست‌وپاشکسته. تا پیش از دههٔ ۱۹۲۰ نیز، هم برخی از دانشمندان اسلوونیایی از زبان آلمانی در جایگاه یک زبان بیگانه سود می‌بردند.

جنبش‌های ایلیری و پان‌اسلاویسم سبب وام‌گیری واژگانی از زبان صرب‌وکروات شد، برای نمونهیوسیپ یورچیچ نویسندهٔ نخستین داستان کوتاه به زبان اسلوونیایی (داستان برادر دهم، نشر در۱۸۶۶) از زبان یادشده واژگانی را در داستانش به‌کار برد.

در جنگ جهانی دوم اسلوونی میان کشورهای ایتالیا، آلمان و مجارستان تقسیم شد و پیروزمندان، زبان اسلوونیایی را زیر فشار گذاردند. به‌ویژه آلمان‌ها با تبلیغات قول دادن حقوق برابر به اسلوونیایی‌ها در صورت دانستن زبان آلمانی می‌دادند. پس از پایان جنگ، اسلوونی بخشی از یوگسلاوی شد. اگرچه زبان اسلوونیایی یکی از زبان‌های رسمی آن فدراسیون خوانده می‌شد، ولی در عمل زبان صرب‌وکروات زبان رسمی بود و در این زمان دوباره سیل واژگان صرب‌وکروات به اسلوونیایی روان شد. تنها پس از استقلال اسلوونی در ۱۹۹۱ بود که اسلوونیایی به صورت زبان رسمی در سراسر کشور درآمد. ازاین‌رو استقلال اسلوونی جانی دوباره به زبان اسلوونیایی داد. با پیوستن اسلوونی به اتحادیهٔ اروپا، زبان اسلوونیایی نیز یکی از زبان‌های رسمی این اتحادیه گردید.