تأمل‌ در حکمت‌ فرهنگ‌ عامه: ”پارتی بازی“

 این اصطلاح، برای نشان دادن توصیه و اعمال نفوذ و نیز اعطای امتیاز یا سمت به افراد نزدیک و منتسب به کار برده می‌شود.
 پارتی، واژه‌ای فرانسوی است به معنی حزب Partie (در انگلیسی هم پارتی می‌گویند Party) و پارتی بازی، همان حزب بازی است که در کشورهای اروپایی معنای بدی ندارد، و کاری طبیعی و عادی است.
 لیکن، نزد ایرانیان با مفهومی منفی آمیخته شده است. دلیل آن نیز این است که در تاریخ معاصر ایران و در هنگام سلطنت احمد شاه قاجار دو حزب نیرومند «اجتماعیون اعتدالیون» و «اجتماعیون عامیون» بر همگی جریانات سیاسی و روز نظارت داشتند، و هیچ امری از امور سیاسی و تحولات اداری و اجتماعی بدون صلاحدید آن دو حزب تحقق نمی‌پذیرفت. احزاب دیگری مانند «اتفاق و ترقی» یا «ترقی خواهان» نیز بودند لیکن قدرت زیادی نداشتند (تاریخ مختصر احزاب سیاسی، محمد تقی بهار).
 این دو حزب در همه‌ی زمینه‌ها با یکدیگر رقابت داشتند و می‌کوشیدند هواداران و اعضای خود را با صلاحیت یا بی‌صلاحیت به مشاغل و مناصب حساس بگمارند، و هر کس خواهان رسیدن به جاه و مقامی بود، خواه و ناخواه عضویت در یکی از این دو حزب را می‌پذیرفت، و مدار کشور بر حزب بازی بود.
 فرنگ رفته‌های آن دوره نیز که نزد آنان، واژه‌ها و اصطلاحات فرانسوی برای اظهار فضل و دانش ارج و منزلتی داشت، واژه‌ی فرانسوی پارتی را به جای حزب، و پارتی بازی را به جای حزب بازی به کار می‌بردند.
 رفته رفته، هر انتصاب نابجایی را اگر در جایی صورت می‌گرفت یا امتیاز نابحقی را که به کسی داده می‌شد، «پارتی بازی» نامیدند و این عبارت به تدریج به یک اصطلاح عامیانه تبدیل گردید.