پدیدارشناسی تجربۀ زیستۀ زنان سرپرست خانوار از حمایت‎‍های اجتماعی

شواهد نشان می‌دهد برخلاف روند افزایشی سرپرستی خانوارها توسط زنان، کیفیت و کمیّت حمایت‌های اجتماعی از ایشان ارتقا نیافته است؛ این امر به بروز و تشدید مشکلات و آسیب‌هایی فردی و اجتماعی دامن زده ‌است؛ از این‌ رو در پژوهش حاضر تلاش شد تا با واکاوی در تجربۀ زیستۀ ایشان از حمایت‌های اجتماعی و شناخت عمیق مسائل و معضلات این قشر در معرض آسیب، راهکارهای مناسب ارائه شود. روش: این پژوهش با روش پدیدار‎‍شناسی و مصاحبه با 21 زن سرپرست خانوار شهر مشهد، که به شیوۀ هدفمند و با روش‌های نمونه‌گیری ملاکی و بیشینۀ پراکنش انتخاب شده بودند، اجرا شد. داده‎‍ها با استفاده از مصاحبۀ نیمه‌ساختارمند، گردآوری و سپس با روش کُلایزی تحلیل شد. یافته‎‍ها: زنان سرپرست خانوار، حمایت‎‍های اجتماعی را در چهار مضمون شامل «تجربۀ زیسته از حمایت»، «عزت نفس»، «رفتار حمایت‌کننده» و «پیوندهای اجتماعی» ادراک می‎‍کنند. حمایت‎‍ها برای عده‎‍ای موجب رشد عزت نفسشان ‌می‎‍شود؛ در مقابل، گروهی معتقدند که عزت نفسشان کاهش می‎‍‎‍یابد. همچنین براساس اینکه این حمایت‎‍ها توسط چه کسانی و با چه هدفی صورت می‎‍گیرد، ادراک آنان در قالب مضامین دیگری تجربه می‎‍شود. برخی معتقدند که این حمایت‎‍ها پیوندهای اجتماعی‎‍شان را مستحکم می‎‍کند و گروهی اعتقاد دارند که منزوی‎‍تر شده‎‍اند. فضای حمایتی برای بیشتر آنان بر بی‌اعتمادی، به‌خصوص نسبت‌به مردان بنا شده ‎‍است؛ بنابراین همنوایی و کناره‎‍جویی، محورهای اصلی پیوندهای اجتماعی‎‍ آنان است؛ ولی برای بیشتر آنان این حمایت‎‍ها به‌عنوان یک ضربه‎‍گیر روانی عمل می‎‍کند.