نشانه شناسی گفتمانی: مناسبت های ۵ آذر/ ۵ جمادی الثانی/ ۲۶ نوامبر

🔹روز بسیج مستضعفان؛ تشکیل بسیج مستعضفان، به فرمان حضرت امام خمینی (ره) - ۱۳۵۸ ش

🔹قیام مردم گرگان علیه رژیم پهلوی و شهادت دست کم ۱۵ تن از مردم - ۱۳۵۷ ش

🔹وقوع نبرد تنگه خیبر جنگی در تنگه خیبر، یا گردنه خیبر، گذرگاهی معروف در رشته کوه هندوکش در مرز فعلی میان افغانستان و پاکستان امروزی پیرو نبرد کرنال و بین سپاهیان نادرشاه افشار و امپراتوری گورکانیان هند و در نهایت پیروزی ایرانیان و باز شدن مسیر حمله به پنجاب و شمال هند - ۱۱۱۷ ش

🔹نادر شاه افشار، در جلسه‌ای با بزرگان کشور و ارتش، طرح ارتش چهارصد هزار نفری دائم برای ایران، برای مقابله با اروپاییان و عثمانی‌ها، را مطرح کرد که با موافقت بزرگان روبرو شد - ۱۱۲۲ ش 

🔹مجلس جديد التاسيس شورا بودجه دربار را سيصد هزار تومان کسر و به پانصد هزار تومان کاهش داد و شهريه زنان ناصرالدين شاه را هم حذف کرد - ۱۲۸۶ ش 
اين تصميم محمدعلی‌شاه را به خشم آورد و ديگر، کينه مجلس را تا به توپ بستن و انحلال آن از دل بيرون نکرد.

🔹درگذشت محمدعلی فروغی معروف به ذکاءالملک، سياستمدار نامدار و ۳ دوره نخست وزير در زمان رضاشاه و محمدرضا شاه پهلوی از ۱۰ آبان ۱۳۰۴ تا ۲۲ خرداد ۱۳۰۵، از ۲۷ شهریور ۱۳۱۲ تا ۱۱ آذر ۱۳۱۴ و از ۵ شهریور ۱۳۲۰ تا ۱۴ اسفند ۱۳۲۰، در آغاز و پایان دوران پادشاهی رضا شاه پهلوی و آغاز پادشاهی محمدرضا شاه پهلوی و ادیب مطرح، وزیر سابق وزارتخانه‌های امور خارجه (۲ دوره)، دارایی (۴ دوره) و دادگستری و رئیس سابق مجلس شورای ملی، دو دوره نمایندهٔ مجلس شورای ملی و یک بار رئیسِ دیوان عالی تمیز، از فعّالان و مبارزانِ برجستهٔ جنبشِ مشروطهٔ ایران، عضو هیئت اعزامی ایران به کنفرانس صلح پاریس (۱۹۱۹) و جامعهٔ ملل در دوران پس از جنگ جهانی اول، پدر محمود فروغی دیپلمات و سیاست‌مدار مطرح و محسن فروغی، معمار مطرح، استاد معماری و رئیس سابق پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران بر اثر سکته قلبی در سن ۶۷ سالگی در تهران - ۱۳۲۱ ش 


🔹ورود ژنرال شارل دوگل رئيس دولت موقّت جمهوری فرانسه به تهران - ۱۳۲۳ ش
 
🔹زادروز استاد محمد علی بنی اسدی، نقاش، تصویرگر کتاب، کاریکاتوریست، مجسمه ساز و استاد دانشگاه مطرح، عضو هیئت علمی دانشکدهٔ هنرهای تجسمی پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران و از اعضای هیئت مؤسس انجمن تصویرگران کتاب کودک و نوجوان و رئیس هیئت مدیرهٔ نخستین دورهٔ آن در سمنان - ۱۳۳۴ ش
 
🔹زادروز نادر مشایخی، موسیقی‌دان، آهنگساز و رهبر ارکستر مطرح، بازیگر و پسر زنده‌یاد استاد جمشید مشایخی، بازیگر نامدار و زنده‌یاد گیتی رئوفی در تهران - ۱۳۳۷ ش 

🔹ورود پاپ پل ششم رهبر کاتولیک‌های جهان به تهران - ۱۳۴۹ ش 

🔹تخلیه خلیج فارس توسط سربازان انگلیسی - ۱۳۴۹ ش 

🔹درگذشت آیت‌الله محمد غروی کاشانی. روحانی، فقیه و اديب مطرح و مبارز علیه رژیم پهلوی - ۱۳۵۷ ش 

🔹درگذشت سيد حسن ميرخانی معروف به سراج الکُتّاب، استاد خوشنويسی و نستعلیق‌نویس معاصر، از بنیانگذاران انجمن خوشنویسان ایران و از استادان صاحب سبک در نستعلیق معاصر ایران - ۱۳۶۹ ش

🔹تخلیه خلیج فارس توسط بریتانیا؛ پس از ۱۵۰ سال اشغال، آخرین سربازان از بحرین و امارات خارج شدند. (۱۳۴۹ ش / ۱۹۷۱ م / ۵ آذر)

🔹طرح ارتش ۴۰۰ هزار نفری نادرشاه؛ در جلسه با بزرگان، برای مقابله با اروپاییان و عثمانی‌ها، موافقت شد. (۱۱۲۲ ش / ۵ آذر)

🔹درگذشت حجت‌الاسلام شیخ صادق خلخالی، با نام اصلی محمدصادق صادقی گیوی، سیاستمدار، اوّلین حاکم شرع و رئیس دادگاه‌های انقلاب اسلامی پس از انقلاب، نماینده مردم قم در دوره‌های اول، دوم و سوم مجلس شورای اسلامی و نماینده مردم استان تهران در دوره اول مجلس خبرگان رهبری، پدر فاطمه صادقی، در سن ۷۷ سالگی در قم به دلیل نارسایی قلبی، بیماری سرطان و بیماری پارکینسون شدید؛ اعدام صاحب منصبان شاهنشاهی در سال‌های ۱۳۵۷ و ۱۳۵۸ توسط وی باعث شد به چهره‌ای جنجالی تبدیل شود - ۱۳۸۲ ش
 
🔹درگذشت استاد مرتضی ممیز، طراح گرافیک و تصویرگر و استاد دانشگاه مطرح و پدر هنر گرافیک مدرن (نوگرا) ایران در سن ۶۹ سالگی بر اثر سرطان - ۱۳۸۴ ش
 
🔹درگذشت استاد بابک بیات با نام اصلی علی‌حسین بیات زرندی مطلق، آهنگساز، نوازنده، تنظیم‌کننده، آهنگساز فیبم و موسیقی‌دان مشهور در سن ۶۰ سالگی بر اثر نارسایی کبدی - ۱۳۸۵ ش

🔹سقوط یک فروند هواپیمای نظامی اف-۴ فانتوم ارتش جمهوری اسلامی ایران به علت نقص فنی در منطقه کنارک چابهار و شهادت دو سرنشین آن - ۱۳۸۶ ش 

🔹درگذشت رضا عارفان بازیگر مطرح سینما، تلویزیون و تئاتر - ۱۳۸۹ ش

🔹برخورد و تصادم دلخراش دو قطار مسافربری سمنان به مشهد و تبریز به مشهد در حوالی ایستگاه هفت‌خوان در محور سمنان - دامغان و جانباختن دست‌کم ۴۷ تن و مصدوم شدن ۱۰۳ تن - ۱۳۹۵ ش

- برگزاری نخستين کنفرانس متفقين با اسم روز یوریکا با حضور وینستون چرچیل نخست‌وزیر بریتانیا، ژوزف استالین دبیرکل اتحاد جماهیر شوروی و فرانکلین روزولت، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا، سران متفقین در جريان جنگ جهانی دوم به صورت سری و محرمانه در محل سفارت شوروی در تهران و توافق بر سر گشایش جبههٔ دوم علیه آلمان نازی، ۱۹۴۴ ، ۱۳۲۲ ش

🔹از سرگیری فروش تسلیحات آمریکا به ایران؛ در جنگ ایران-عراق، پس از ۱۷ سال وقفه، بخشی از سیاست دوگانه ریگان. (۱۳۶۳ ش)

🔹 اظهارات جان کری در مذاکرات هسته‌ای؛ توافق ژنو حق غنی‌سازی رو به رسمیت نمی‌شناسه، تحریم‌های نفتی تعلیق شد. (۱۳۹۲ ش)

🔹تصادف قطارهای مسافربری؛ برخورد قطارهای سمنان-مشهد و تبریز-مشهد در هفت‌خوان، ۴۷ کشته و ۱۰۳ مصدوم. (۱۳۹۵ ش)


🔹 اولین روز شکرگزاری ملی آمریکا؛ جرج واشنگتن، نماد وحدت ملی، آخرین پنجشنبه نوامبر. (۱۷۸۹ م / ۲۶ نوامبر)

🔹پیروزی قاطع ایران در جنگ بارباليسوس آخرين جنگ اردشير پاپگان با روميان - ۲۴۰ م، سه وروس برای راه‌اندازی اين جنگ و قطع پيشروی ايرانيان در قلمرو غرب، در سال ۲۳۱ ميلادی به انتاکيه آمده و در آنجا استقرار يافته بود. در اين جنگ ۶۰ هزار نظامی رومی کشته، زخمی و يا اسير شده بودند. سه وروس پيش از آغاز جنگ، لژيونرهای رومی را از سه جهت به سوی قلمرو ايران فرستاده بود که اردشير هر سه دسته را شکست داد. عمده تلفات مربوط به ستون جنوبی بود که به سوی تيسفون پيش می‌رفت. سه وروس که چنين ديد، تصميم گرفت که با اردشير راه ديپلماسی درپيش گيرد، و لذا درخواست ترک مخاصمه داد و باقيمانده نيروهای رومی را به ساحل مديترانه بازگردانيد. اردشير پيشنهاد مذاکره را رد کرد و پيام داد که تا زمانی که روميان از شرق مديترانه خارج نشوند مذاکره معنا نخواهد داشت. در اين هنگام سه وروس چون شنيد که ژرمن‌ها پس از شنيدن خبر شکست او از اردشير دست به شورش زده‌اند به اروپا بازگشت. تنی چند از افسران رومی که از زمان عقب نشينی سه وروس از برابر اردشير، از او ناخرسند شده بودند در آلمان او را کشتند. در نبردی هم که ۲۸ سال پس از جنگ بارباليسوس در دوره پادشاهی شاپور يکم پسر اردشير ساسانی روی داد، والريانوس امپراتور ديگر روم به اسارت ايران درآمد و تحقير شد.

🔹درگذشت آدام ميتس‌ کيويچ شاعر و نويسنده برجسته لهستانی - ۱۸۵۵ م

🔹درگذشت هنری هرتز فيزيک‌دان و رياضی‌دان معروف آلمانی - ۱۸۹۴ م

🔹ورود هوارد کارتر باستان‌شناس انگلیسی برای نخستین بار به گورگاه توتانخامون فرعون مصر - ۱۹۲۲ م

🔹سال‌روز تأسيس جمهوری خلق مغولستان - ۱۹۲۴ م
🇲🇳 مغولستان کشوری است در شرق آسيای مرکزی با ۱/۵۶۶/۵۰۰ کيلومتر مربع مساحت و نزديک به ۳ ميليون نفر جمعيت که اکثريت بودايی هستند. پايتخت آن، اولان باتور و واحد پولش توگريک و زبان رسمی آن‌ها مغولی خلخی است.

🔹به دستور هيتلر اطراف محل سکونت صدها هزار يهودی شهر ورشو را ديوار کشيدند - ۱۹۴۰ م

🔹هواپیمای ادوارد اوهیر خلبان آمریکایی و مبتکر حملات هوایی شبانه، هدف گلوله ژاپنی‌ها قرار گرفت و سرنگون شد - ۱۹۴۳ م

شرح رویدادهای شمسی