wspg.ir
دسته بندی
غفلت از سازماندهی اجزا در تقلیل گرایی
زبان تقلیل گرایی
»
تقلیل گرایی و فیزیکالیسم
»
۱۴۰۳/۱/۲ پنجشنبه
(
0
)
(
0
)
غفلت از سازماندهی اجزا در تقلیل گرایی
هرآینه، یک خطاي بالقوه، هنگامی که تکنیک تقلیل گرایی روش شناختی بکار گرفته
میشود، این است که با تمرکز بر اجزاي تشکیل دهنده، التفات کمی به چگونگی آرایش
اجزا صورت گیرد. سازمان اجزا بسیار مهم است. ممکن است خصوصیات جدیدي به
واسطه «کل»، متولد شوند، این به دلیل چیدمان خاص اجزا است، خصوصیاتی که اجزاي
منفرد، آنها را ندارند. هنگام بررسی تحلیلی، اطلاعات مهمی ممکن است از دست برود.
ترکیب اجزا نیز باید مدنظر قرار گیرد. به عنوان مثال، الکترون و پروتون با هم ترکیب می-
شوند تا چیز جدیدي را شکل دهند – اتم هیدروژن. با وجود تعداد زیادي از مولکولهاي
هیدروژن، ویژگی جدیدي به نام «بخار گازي» بروز پیدا میکند؛ یک ویژگی مجموعی، یک
ویژگی ترکیبی. همین مساله در مورد اکسیژن هم صادق است، هر چند با ترکیب متفاوتی از
اجزا.
نمونه اي از مساله برآیش در حوزه شیمی، ترکیب گاز هیدروژن و اکسیژن وبه دست
آمدن آب است. محصول ترکیب شیمیایی دو ماده گازي، ویژگی جدیدي به نام رطوبت
است که هیچکدام از دو ماده گازي اکسیژن و هیدروژن به تنهایی آن را ندارند. به علاوه،
خصوصیت دیگري به نام حالت گازي نیز در این فرآیند از میان رفته است.
نمونه دیگري ازمسـأله برآیش که ما را به بحث رابطه علم و الهیات نزدیک می کند،
مثالی است درباره توصیف تقلیل گرایانه از دو کتاب. یکی از آنها نسخهاي از انجیل با جلد
شومیز است و دیگري نسخه اي از برنامه زمانبندي قطار در سال 2006. در سطح اتمی و
مولکولی هر دو متشکل از مجموعه اي 92 عنصري هستند که در طبیعت به طور معمول
موجوداند. لذا ممکن است گفته شود که آنها اساسا یکساناند. در یک سطح بالاتر هم
ممکن است ویژگی هاي آنها از هم قابل تمییز نباشد. چرا که هر دو به لحاظ شیمیایی،
متشکل از صفحات سلولزياي هستند که کربن به شکل جوهر چاپ روي آنها گسترده
شده است. آنها ممکن است از نظر فیزیکی نیز داراي جرم، حجم و شکل یکسان باشند.
حتی در سطح بالاتر بعدي هم ساختار آنها تفاوت کمی دارد، هر دو داراي صفحات
کاغذياي هستند که از یک طرف به هم صحافی شده اند، پشت و روي آنها با جلدي
محکم پوشانده شده است که احتمالا داراي چاپ رنگی هستند. چاپ سیاهرنگ درون نیز
آرایشی از تعداد یکسانی- بیش از 26 - شکل متمایز همچون «ا»، «ج»، «پ»، «5»، «؟»
است. مجددا، دراین سطح نیز ممکن است گفته شود که هر دو کتاب اساسا یکساناند.
هردو شامل گروهی از این اشکال یا نمادها هستند، هر چند کتاب مربوط به زمانبندي قطار
اعداد بیشتري نسبت به حروف دارد. بسیاري از کلمات – گروهی از حروف- نیز یکسان
هستند. ولی آنچه در مورد این دو کتاب متفاوت است ترتیب چینش کلمات – یعنی
جملات - است که به آنها معنا می دهد. با توجه به این نکته، یک کتاب از رده خارج و
بیفایده است، در حالی که کتاب دیگر از جهات مختلف کتابی فرا زمانی است. براساس
چینش کلمات منفرد در قالب جملات ویژگیهاي جدیدي، یعنی معنا و مقصود، متولد
میشوند. در یک مورد، مقصود این است که مسافران بتوانند براي سفر خود برنامه ریزي
کنند.
ویژگی «حیات»، هرچند تعریف دقیق آن مشکل است، هنگام مطالعه اتمهاي تشکیل
دهنده موجودات زنده به کلی به فراموشی سپرده می شود. در سطوح بالاتر و پیچیدهتر،
بیشتر دانشمندان معتقد به برآیش پدیده «آگاهی»، به عنوان خصوصیت حاصل از ترکیب
بسیار پیچیده مغز هستند. عبارت «الیزابت براي خرید نان به مغازه رفت» هنگامی که به
زبان علوم مغزي، مانند شلیکی ازسلولهاي عصبی، بیان شود، معناي خود را به کلی از
دست می دهد، لذا چنین جمله اي مطلقا غیرقابل تقلیل به این سطح است، هر چند این
بدان معنا نیست که توصیف عصب شناسان در مورد فرآیندهاي مغزي الیزابت، هنگامی که
براي خرید نان میرود، نادرست است. به نظر میرسد که «ذهن» ویژگی تولد یافته اي از
مغز است. گرچه کشف و شناخت ویژگیهاي تولد یافته وظیفه ذاتی فعالیتهاي علمی
است، علم به تنهایی به موضوعات مربوط به مقصود غایی و معناي زندگی نمی پردازد.
چنین موضوعاتی خارج از حوزه صلاحیت علم اند. عملا نیز بسیاري از زیست شناسان به
در زیست شناسی پرهیز میکنند. لذا به عنوان 17 صراحت از هر گونه توضیح غایتگرایانه
نمونه، نظریه تکامل از طریق انتخاب طبیعی زمینه را براي گمانه زنی فراهم میکند که براي
تحقق کدام عملکرد، سازگاري صورت گرفته است، و بنابراین قادر است علت چنین
سازگارياي را توضیح دهد، بدون آنکه چنین توضیحاتی اشارهاي به طراحی که چنین
موجودي را براي چنین غایتی آفریده باشد داشته باشند، و نیز بدون آن که چنین بیاناتی،
توجهی به این باور- که قابل اثبات به روش علمی نیست- داشته باشند که سودمندي
. 19 می شود 18 پسینی یک ویژگی موجب صیرورت آن ویژگی از طریق علیت معکوس
اما مسلما این بدان معنا نیست که «طراحی» یا «هدفی» غایی وجود ندارد، نیز بدان معنا
نیست که نظریه تکامل منجر به الحاد شود. بلکه این موضوعات، صرفا اموري هستند که در
صلاحیت بررسی علمی نیستند. لذا این یک عرف در روش علمی است که به علت العلل
(خداوند) نپردازند و صرفا علتهاي بلافصل را مورد مطالعه قرار دهند.
بنابراین، گرچه تقلیل گرایی روش شناختی با الهیات همساز است، با وجود این، هنگامی
که مطالعه در سطح اجزا صورت می گیرد، می تواند به سادگی ویژگی هاي تولد یافته
جدیدي را که بر اثر سازماندهی و ترکیب عناصر سازنده، به وجود آمده، از قلم بیاندازد.
یادآور می شود که گزارشهاي تقلیل گرایانه اي که به تنهایی اتخاذ شوند، همواره ناکاملاند.
نام گالری فیلم و نام ویدیو
جلد هجدهم
جلد هفدهم
جلد شانزدهم
جلد پانزدهم
سایت ساز و فروشگاه ساز یوتاب