روش هاي حفاري در اعماق تاريک دانش

موضوع مورد مطالعه ديرينه شناسانه صورت بندي هاي گفتماني است. فوکو در جريان تحول صورتبندي هاي گفتماني، چهار آستانه را مشخص کرده است:-

- آستانه ثبوت

آستانه اول در صورتبندي گفتماني، آستانه ثبوت است و در پيدايي آن اعمال، مداخله دارد و « عمل گفتماني آن مجموعه فعاليت هايي را در بر مي گيرد که در قالب هايي مانند گفتن و نوشتن قضايايي گفتماني را ايجاد مي کند ». خطابه هاي شفاهي و بيان هاي مکتوب ارائه شده، آستانه ثبوت را محقق مي سازد:
1- شيوه ي تحليل قواعد نهفته در گفتمان ها؛
2- توصيف آرشيوي از احکام رايج يک عصر و جامعه اي خاص؛
3- ايجاد مرزبندي ميان مفاهيم معتبر با نامعتبر و جدي و يا غيرجدي؛
4- شرح شرايط وجود گفتمان و حوزه ي علمي، کاربرد و انتشار آن؛
5- تشخص و قطعيت توصيف قلمرو کردارهاي گفتماني؛
6- سخن از گسست ها، شکاف ها، خلأها و تفاوت ها؛
7- عدم توجه به تکوين، تداوم و تکامل نظام احکام.

- آستانه ي معرفت شناسيت

در جريان عمليات مربوط به يک صورت بندي گفتماني، مجموعه اي از قضايا با يکديگر ترکيب و جفت و جور مي شوند، چنين ادعا مي شود که هنجارهاي معتبري براي تأييد و انسجام ( قضايا ) به وجود آورده اند. اگر در اين امر ناموفق باشند، آستانه معرفت شناسيت سر رسيده است ( همان: 64 ). اين صورت گفتماني، به صورت نقد و الگودهي، کارکرد مسلطي را در مجموعه دانش به عهده مي گيرد.

- آستانه علميت

زماني است که قضايا در انطباق با قواعد ديرينه شناسانه، براي ساخت احکام علمي از معيارهاي صوري تبعيت کرده و تطبيق مي يابد.

- آستانه صوري سازي

هنگامي که گفتمان علمي، اصول متعارف عناصري را که به کار مي گيرد، ساخت هاي گزاره اي خاص خود را مشخص مي کند و روشن مي سازد که چه تغييراتي را مي تواند بپذيرد، از آستانه صوري سازي گذشته است.
بنابراين هر صورت بندي گفتماني چهار عنوان اساسي دارد که در ديرينه شناسي در پي آنها هستند:
1- صورت بندي موضوعات؛
2- صورت بندي مفاهيم؛
3- صورت بندي کيفيت بياني؛
4- صورت بندي راهبردها.
در هر چهار مورد مسئله ديرينه شناسانه، شناخت شرايط ظهور و پيدايي عناصر و قواعد صورت بندي است.