آواشناسی و واژگان زبان چوواشی

آواشناسی و واژگان زبان چوواشی یک رابطه ی عمیق و غیر قابل تردید بین زبان های فین-اگور که غیر هند و اروپایی هستند و زبان ترکی چوواشی نشان میدهد. فین – اگورها مثل چرمیش ها:
cheremis
نصف لغاتشان ترکی است و قواعد آواشناختی حاکم در زبان ترکی چوواشی را نیز داراست. مثلا:
"اولاغ" واژه ای ترکی به معنای خر است. در زبان فین اگور این واژه "وولیک" و در زبان ترکی چوواشی این واژه "ویلیک" است.
تبدیل "واو" به "او" هم در زبان چوواشی و هم در فین – اگور ها و ترکی آذربایجانی قابل ملاحظه است.
فین اگورها و ترک ها ساکاهای کهن اوراسیا هستند و زبانشان با یکدیگر رابطه دارد و ساختار آنها هر دو التصاقی و غیر هند و اروپایی است. 
به عنوان مثال دیگر، نام ترکان "اوروم" در سواحل دریای آزف به زبان چواشی یعنی "ورین"، به زبان فین – اگورها یعنی "ویر" و به زبان ترکی یعنی "اوروم". تبدیل های آواشناختی رابطه این سه زبان ترکی چوواشی، ترکی آذربایجانی و فین اگورها را به روشنی نشان میدهد.
مثال دیگر، به زبان چوواشی مرگ یعنی "ویل"، به زبان فین اگور، مرگ یعنی "ول"، به زبان ترکی آذربایجانی مرگی یعنی "اؤل". تبدیل "واو" به "او".
فین اگورها همان ترکان ایغور هستند که در زمان های بسیار بسیار دور یعنی پیش از تاریخ از هم جنسان ترک خود جدا شده اند و در اوراسیا و قفقاز ساکن شده اند. ریشه ی بسیاری از واژگان روسی جز به زبان ایغور یعنی برادران التصاقی زبان فین – اگورها قابل تحلیل و تفسیر نیست. زبان های غیر هند و اروپایی سکاها یا همان تورانیان دانوس در کتاب اوستا متشکل از زبان های ترکی و اگوریک و فینیک است. نام یکی از این سکاها باردیم BARDYM یا PARDY در Perm  واقع در شمال باشقیردها است. باردی ها فین – اگور هستند و نام باردعه در آذربایجان با این تورانیان بی ارتباط نیست. سکاهای غیر هند و اروپایی باردی یا پارتی یا اشکانی با این ملتها بی ارتباط نیست.

به این مثال دیگر دقت کنید:
سیوردا به زبان چوواشی یعنی روشنی، سورتا به زبان فین – اگور یعنی روشنی، یاریت (تبدیل س به ی) به زبان ترکی یعنی روشنی
مثال دیگر: سئیک به زبان چوواشی یعنی مرغ، سئیب به زبان فین – اگور یعنی مرغ، تویک (تبدیل س به ت) به زبان ترکی آذربایجانی یعنی مرغ
هزاران مثال دیگر هست که رابطه ی سه زبان چوواشی، فین اگور و ترکی آذربایجانی را بی تردید ثابت می کند

مثال دیگر:
سیک به زبان ترکی چوواشی یعنی وصل کردن، سیکم به زبان فین اگور یعنی وصل کردن، تاک (تبدیل س به ت) به زبان ترکی آذربایجانی یعنی وصل کردن